Motor Sürüş Teknikleri - Bilinmesi gerekenler Bölüm 2

[Sibel]

KONTAĞI ÇEVİRMEDEN ÖNCE ZİHİNSEL HAZIRLIK

Tüm giysilerinizi, kaskınızı, eldivenlerinizi giyip motorunuza oturun. Anahtarı takıp gözlerinizi kapatın. Sakinleşin, kafanızı boşaltın, kaslarınızı gevşetin. Kendinizi rahatlamış hissedince motorunuzu çalıştırın. Artık inene kadar diğer konuları geride bırakın.

Yok yukarıda anlatılan yöntem işe yaramıyorsa, rahatlayamıyorsanız şunu deneyin: Yine hazırsınız ve anahtarı taktınız. Şimdi tepeden tırnağa tüm kaslarınızı kasmaya başlayın. Abartmayın yoksa kramp giriyor:))Biraz öyle kalın ve hepsini birden bırakın.

Bu da olmadıysa, stresiniz atabileceğinizden fazla ise, ulaşım alternatifiniz mutlaka vardır, onu tercih edin.

ŞERİT ARASINRA SÜRÜŞ

Arabaların arasından geçmeyi pervasız ve ihtiyatsız mı buluyorsunuz? Öyle olmadığını idda ediyoruz. Ama başlamadan önce bilmeniz gereken birtakım şeyler var..

Herkes şeridi ortalayarak arabaların arasından gitmeyi motorcular için zaman kazandırıcı bir unsur olarak bilir ve hatta araba kullananlar buna bazen içerlerler. Buna karşın şerit ortalama aslında tıkanıklığı azaltarak herkesin ulaşacağı yere varmasını kolaylaştırır, ama aynı zamanda da ektra bir şerit oluşturur. İşte bu ekstra hayali şerit biz motorcuların vahşi araba kalabalığından kaçabilmesinin fırsatıdır.

Herkesin şerit ortalamaya karşı gayri ihtiyari ilk tepkisi tehlikeli olduğudur. Gerçekte America Birleşik Devletleri Kaza Araştırma Departmanından Harry Hurt ve arkadaşlarının yaptığı bir araştırmaya göre sıkışık ve ağır ilerleyen trafikte şeritte kalmaktansa şerit arasına çıkma daha güvenli bulunmuştur. Hurt bunu motorsikletlinin tehlikeli durumlarda tehlikenin çevresinden dolaşmasının durmasına oranla daha kolay olmasına bağlıyor. Motorcycle Cruiser Dergisinin editörü ve Kaliforniya Motorsiklet Güvenliği Programı eğitmeni olan Evans Brasfield’e göre trafikte uzağı görebilmek ve durumu önceden değerlendirebilme olanağına sahip olmak avantajlarını sağlıyor, “Elbette böylece tehlikeleri önümüzde görebiliyor ve ayrıca aynalardan arkamızı kollamak zorunda kalmıyoruz.” diyor.

Şerit aralamanın içerdiği tehlike diğer araçların birbirine aşırı yakınlığı, manevra alanının darlığı ve çok az sürücünün sizin varlığınızı beklemesi olarak sıralanabilir.
Kendinizi mümkün olduğu kadar dikkat çekici ve görünür kılmak ( Gündüz vakti ön uzun farı yanık ve parlak renkli kıyafetler giymiş olmak) bir çözüm olsa da şeritler arasından sorusuzca geçmenin püf noktası çevrenizdeki araçların dinamiğini anlamak ve ne bekleyebileceğinizi bilmektir. Örnek olarak; şerit arasından giderken hele de diğer yanınızdaki şerit biraz daha hızlı ilerliyorsa yanınızdaki aracın sürücüsü büyük ihtimalle hızlı giden şeride geçmek için hamle yapabilir ve sizi görmemiş olması ihtimali yüksektir. Şerit arasında ya da sollama yaparken araç sürücüsünün kör noktasına dikkat edin.

Dikkat edilecek hususlar:

- Yapacağınız hamleye hazır ve tetikte olun.
- Şerit arasına her iki şeritte yavaşlamış ise dikkatlice girin. Diğer şeritteki araç sizi sollayabilir hızdaysa ve sizinde yavaşlıktan ötürü pekte dengeli olmadığınız bir durumda motorun yalpalıyarak sollayan araca çarpma olasılığınız vardır.
- En riskli zaman trafiğin yavaşlamaya başladığı zamandır. Kimi araçlar frenlemede sağa ya da sola çekebilir. Kimi sürücülerse bu anı şerit değiştirmek için kullanırlar. Eğer şeritlerden biri diğerinden daha ağırsa şerit değiştirmelerin ortaya çıkması neredeyse kaçınılmazdır.
- Hızınızı geçtiğiniz arabaların bir miktar üzerinde tutun. Ancak aradaki farkın yüksek olması ters bir durumda çarpışmadan kaçınma şansınızı azaltacaktır. Bununla birlikte tarfikten daha hızlı akmanız, yanınız ve önünüze konsantre olmanız durumu kontrol altında tutabilmeniz için gereklidir.
- Şerit aralama için kendinize bir maksimum hız belirleyin. Trafiğin genel akışı bu hıza eriştiğinde şeridinize geri dönün. Bizim tecrübelerden kaynaklanan tavsiyemiz 50 km/saat’tir.
- Şeride geri dönerken önünüzü göremeyeceğiniz büyük ve uzun araçların arkasında kalmamaya özen gösterin.
- Şerit arasında olabilecek diğer motorsikletlilere karşı uyanık olun ve onlara izin verin.
- Aracın yön değiştireceğine ilişkin küçük alametlere karşı dikkatli olun; Hızında küçük bir artış, aynaya bakış, ellerin direksiyondaki pozisyonunun değişmesi, ön tekerleğin yönündeki değişim bunlardan sadece birkaçıdır.
- Hep bir hamle önde olun. Gözünüz yolda ve birkaç araç ileride size trafiğin akış hızı veya yönündeki değişimi en çabuk algılamanızı sağlıyacak işaretleri arar durumda olsun.
- İki aracın çok yakın olduğu durumlarda sabırlı olun bekleyin ve güvenli geçişe uygun bir fırsat kollayın.
- Geçmekte olduğunuz araçlar size çok yaklaşırlarsa korna çalmaktan çekinmeyin. Emin olun ki bu onları aynalarına çarpmanızdan veya sürtmenizden daha az rahatsız edecektir.
- Sol iki şeritteki aralık genellikle daha geniş olur. En sol şeritteki sürücüler yanlarında başka araç olmamasından ötürü tarfikte önlerini daha iyi görmek amacıyla iyice sola yanaşarak sağlarındaki şeritle aranın normalden fazla açılmasına sebep olurlar.
- Arasında olduğunuz şeritlerden herhangi biriyle birleşen bir başka yol olduğunda beklenmedik değişikliklere karşı hazırlıklı olun.

Şerit arasından geçişlerde “Cruiser”ların oturma pozisyonundan doğan görüş açısı, yüksek tork gibi özellikleri avantaj sağlamakla beraber didon ve aynalarının araba aynalarıyla aynı yükseklikte olması dezavantajdır.
Şerit arası sürüş esnasında koruma demirlerinin tampona takılması, yandaki arabaya sürtme, önünüzdeki aracın kapısının aniden açılması, açık camdan sigara izmaritini fırlatılması veya tükürülmesinin olası olduğunu aklınızdan çıkarmadan güvenli sürüşler dilerim.

TEHLİKEDEN KAÇINMA

Öyle ya da böyle günün birinde engellerden kaçınma becerilerinizi test etmek zorunda kalabilirsiniz. Gerçek hayatta bir riskle karşılaşmadan önce yeteneklerinizi bilemenin zamanıdır.

Hepimiz isteriz ki çıktığımız her motorsiklet turu güzel bir manzaranın içinden akıp giden tatlı virajlı bir yolda çiçek kokuları arasında görünürde tek bir arabanın olmadığı keyifli bir gezi olsun. Ne yazık ki motorsiklet kullanmanın gerçekleri çiçek koklamak istiyorsanız kenara çekmenizi gerektiriyor. Hemen önünüzdeki virajın ardında sizi neyin beklediğini bilemezsiniz.

Bir kısmımızın bizzat katıldığı OMM Riders seminerlerinde Paolo Volpara’nın seminerinden hatırlayacağı SIPDE’den tekrar bahsedelim. SIPDE ingilizce Scan(gözle), Identify(tanımla), Predict(tahmin et), Decide(karar ver), Execute(uygula) kelimelerinin baş harflerinin birleştirilmesiyle elde edilen ve....

motor kullanmanın ana prensiplerini belirleyen bir önlemler bütünü olarak tanımlanabilir ve de çok doğru bir sistemdir. İyi de tahmin edip beklediğiniz durumlarda kendinizi kurtarmak için yapmanız gerekeni bilmiyor yada uygulayamıyorsanız bunların ne önemi varki?

Motor kazalarından kaçınmanın belkide en geçerli yöntemlerinden biri potansiyel kaza noktalarından kaçınmak ve yolda karşınıza çıkabilecek araç yada büyük nesnelerin çevresinden güvenlice geçmektir ama hayat size karar verip uygulamak için genellikle pek fazla zaman tanımaz. Böyle durumlarda ani dönüş yapabilme, nesnelerin üstünden geçme gibi kaçınma manevraları gerekli olmaktadır. Bunları uygulayabilmekte ne yapacağını bilmek ve daha önce pratik yapmakla mümkündür.

Ani Dalgalı Dönüş:Swerwing

Burada bahsettiğim ani dönüş aslında birbirine bağlı iki dönüş hareketinin birarada yapılması yada dalgalanma olarak tanımlanabilir. İlk hareket motorsikletin izlediği yolu çarpmak istemediğiniz nesneden uzaklaştırır, ikincisi ise sizi izlediğiniz yola geri döndürür. Bununla birlikte dinamik yapısından ötürü bu hareket basit iki dönüşten daha karmaşıktır.

Şehirlerarası gidiş-geliş bir yolda kırsal alanda seyahat ettiğnizi varsayın. Bir virajdan çıkmak üzeresiniz ve tam cıkışta sizin şeridinizde koca bir ağaç dalı yerde yatıyor. Tehlikenin farkına vardığınız anda gitmek istediğiniz noktaya bakın, daldan uzağa bakmak yerine dala bakarsanız hedefe-kilitlenme tabir edeceğimiz durumla karşılaşarak yanından geçip gitmek yerine bodoslamadan dalın üstüne gidebilirsiniz. Hemen akabindede motorun dönmesini istediğiniz taraftaki elciğe yüklenin.

Ters yöne sürüş (countersteering) adından da anlaşılacağı gibi sağa dönüş yapmak istediğinizde didonu sola çevirme işleminden ibarettir. Sağı it, sağa git diye kısaltabileceğimiz bu haraket gitmek istediğiniz taraftaki elciğe yüklenmek anlamına gelir. Dönüşün çabukluğu elciğe uyguladığınız güçle orantılıdır.

Bir dalgalı dönüşte elciğe uygulayacağınız güç motorsikleti uzklaşmak istediğiniz nesneden çevirecek kadar güç ve zaman almalıdır. Bunu şöyle örnekleyebiliriz bir çukurdan kaçmak için uygulayacağınız güç ve bunun alacağı zaman bir otobüsün kıçından kurtulmak için harcıyacağınızdan az olacaktır ancak bu noktada hareketi durdurmak yoldan çıkmak demektirki buda dala çarpmaktan yada kaçmaya çalıştığınız çukura düşmekten daha iyi olamaz J. Öyleyse daha önce olduğunuz pozisyona geri dönebilmek için hareketi başlatmak için güç uyguladığınız elciğin tersine yüklenmelisiniz. (Eğer ilk hareket sizi karşı şeride geçirdiyse acilen düşman bölgesinden kendi bölgenize geçmek istemezmisiniz?)

Bu hareketi tipik dönüşlerden ayıran bir takım farkları vardır. Öncelikle bu dinamiktir. Normalde iki dönüşün arasındaki süre sizin motorsikleti normal bir virajda olduğu gibi yatırmanıza olanak sağlayacak kadardır. Burdaysa selede dik pozisyonda gitmek istediğiniz yöne bakarak otururken motorun altınızda iki yana oynamasına müsade etmelisiniz. İkinci olarak bu manevra esnasında lastiklerinizin büyük bir kısmını yol tutuş için kullandığınızdan sert frenajla combine olarak bu hareketi yapmak düşme yada çarpma riskinizi arttırıcı bir faktör olacaktır.

Yolda karşınıza çıkması olası tehlikelerden kaçınmanın daha başka bir takım yollarına sonraki günlerde değinmeye devam edeceğim şimdilik bu kadar... keyifli sürüşler.

[X__utku__X]

paylaşım için sağol